Praktijk voor Stem, Spraak & Expressie
Selecteer tekst en klik op play om de inhoud te beluisteren Luister met BrowseAloud

Tips voor goed stemgebruik

Tips voor goed stemgebruik

communicatieStemhygiëne

Stemhygiëne houdt in dat men de factoren die schadelijk zijn voor de stem zoveel mogelijk gaat vermijden. Stemhygiëne vormt ook een belangrijk onderdeel van de logopedische therapie bij personen die al een stemstoornis ontwikkelden.

Te veel en te lang spreken is belastend voor de stem. Maak zinnen korter en luister even naar de ander.

Stemmisbruik:
Roepen, gillen, schreeuwen, krijsen en fluisteren
Deze vormen van stemgeving geven een plotse of onaangepaste hoge stembelasting die irriterend of schadelijk zijn voor de stemplooien. Vermijd te roepen, gillen, schreeuwen en krijsen. Probeer de afstand tussen u en uw gesprekspartner steeds zo klein mogelijk te houden, of zoek een alternatief zoals een microfoon, een fluitje of een belletje. Schakel anderen in om u te helpen niet te hoeven schreeuwen. Als u stemproblemen hebt, kunt u beter zacht doorpraten. Fluisteren verergert de problemen.

Kuchen en keelschrapen
Bij kuchen en keelschrapen worden de stemplooien hard tegen elkaar geperst. Deze onzachte botsingen zijn schadelijk voor het slijmvlies van de stemplooien. Bovendien komt de kriebel in de keel snel terug. U kunt beter een slokje water drinken, met stomen uw stemplooien bevochtigen of zacht neuriën. Ook door (droog) te slikken of als u gewoon rustig doorpraat verplaatst u het slijm.

Overmatig stemgebruik
Voor sociaal ingestelde personen en mensen die beroepsmatig veel praten is het vaak moeilijk om het aantal uren stembelasting te beperken. Probeer volgende maatregelen toe te passen:

  • Las een paar keer per dag een spreekpauze van bijvoorbeeld 20 minuten in (of meerdere korte pauzes van 5 tot 10 minuten).
  • Beperk het aantal telefoongesprekken en de duur ervan en neem regelmatig een slokje water als u langere tijd achtereen moet praten.
  • Probeer in een conversatie niet steeds zelf aan het woord te zijn.

Omgeving en leefgewoonten

  • Een goede houding en buikademhaling bevorderen het juiste gebruik van de stem.
  • Matig het gebruik van alcohol en caffeïne (koffie, thee, sommige frisdranken). Zij hebben een uitdrogend effect op de stemplooien. Drink liever meer water.
  • Vermijd zoveel mogelijk plaatsen waar gerookt wordt (café, rokerslokaal op het werk). Ook passief roken, is schadelijk voor de stemplooien.
  • Vermijd tapijten, veelvuldig werken met krijt, lang of regelmatig verblijf in stoffige ruimten.
  • Een te droge lucht heeft een uitdrogend effect op het slijmvlies van de stemplooien. Ideaal is een luchtvochtigheid van 40 à 50 %. Plaats daarom een barometer in uw directe omgeving en/of gebruik een luchtbevochtiger. Een schaaltje water op de verwarming of een plantenspuit zijn een degelijk en goedkoop alternatief. Drink veel water (liefst 1,5 liter per dag) en vermijd zoveel mogelijk airconditioning. Airconditioning verhoogt ook de kans op verspreiding van schimmels en daarmee een infectie van het stemorgaan veroorzaken.
  • Wanneer u meezingt met de radio of op een concert, doe dit dan zachtjes en beperk de gesprekken in een luidruchtige omgeving.
  • Belast bij een infectie of allergie uw stem zo min mogelijk en adem door de neus om de kans op infecties te verkleinen.
  • Als u vaak last heeft van oprispend maagzuur kan dit de stembanden beschadigen. U kunt de risico’s verkleinen door minder rood vlees, vet, scherpe kruiden, gefrituurd voedsel, chocolade, kaas, eieren en pepermunt te eten en eventueel roken te beperken. Ga niet onmiddellijk na het eten liggen en zorg ervoor dat tijdens het slapen uw hoofd hoger ligt dan de rest van uw lichaam.

 

logo-Logopedie-midden
Lid van de Nederlandse Vereniging van Logopedie en Foniatrie (NVLF).
KP logo
Kwaliteitsgeregistreerd in het Kwaliteitsregister Paramedici, KP-nummer: 89900166791